บทสวดมนต์ลดกังวล

หากคุณเกิดความรู้สึกไม่สบายใจหรือกังวลใจถึงอดีตที่ผ่านไปแล้ว หรืออนาคตที่ยังมาไม่ถึง…“เหตุใดหนอเราถึงเจอเรื่องนี้ ทำไมสิ่งนี้ถึงเกิดขึ้นกับฉัน ถ้าเราทำแบบนี้จะดีไหม เขาจะชอบเราไหมนะ” เราอยากให้คุณพักสักครู่ ลองหาสถานที่ ที่สงบ หายใจเข้าลึกๆ แล้วลองสวดมนต์บทสั้นๆนี้กัน

อะตีตัง นานฺวาคะเมยยะ นัปปะฏิกังเข อะนาคะตัง
บุคคลไม่ควรตามคิดถึงสิ่งที่ล่วงไปแล้วด้วยอาลัย, และไม่พึงพะวงถึงสิ่งที่ยังไม่มาถึง
ยะทะตีตัมปะหีนันตัง อัปปัตตัญจะ อะนาคะตัง
สิ่งเป็นอดีตก็ละไปแล้ว, สิ่งเป็นอนาคตก็ยังไม่มา
ปัจจุปปันนัญจะ โย ธัมมัง ตัตถะ ตัตถะ วิปัสสะติ, อะสังหิรัง อะสังกุปปัง ตัง วิทธา มะนุพ๎รูหะเย
ผู้ใดเห็นธรรมอันเกิดขึ้นเฉพาะหน้าในที่นั้นๆ อย่างแจ่มแจ้ง,
ไม่ง่อนแง่นคลอนแคลน, เขาควรพอกพูนอาการเช่นนั้นไว้
อัชเชวะ กิจจะมาตัปปัง โก ชัญญา มะระณัง สุเว
ความเพียรเป็นกิจที่ต้องทำวันนี้, ใครจะรู้ความตายแม้พรุ่งนี้
นะ หิ โน สังคะรันเตนะ มะหาเสเนนะ มัจจุนา
เพราะการผัดเพี้ยนต่อมัจจุราชซึ่งมีเสนามากย่อมไม่มีสำหรับเรา
เอวัง วิหาริมาตาปิง อะโหรัตตะมะตันทิตัง, ตัง เว ภัทเทกะรัตโตติ สันโต อาจิกขะเต มุนิ
มุนีผู้สงบย่อมกล่าวเรียกผู้มีความเพียรอยู่เช่นนั้น, ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันกลางคืนว่า,
“ผู้เป็นอยู่แม้เพียงราตรีเดียว ก็น่าชม”

บทสวดมนต์ ภัทเทกรัตตคาถา
ฉบับ หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ – สวนโมกข์กรุงเทพ

ภัทเทกรัตตสูตรเป็นหนึ่งในพระสูตรที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเพื่อเน้นย้ำถึงความสำคัญของการดำรงอยู่กับปัจจุบันขณะ โดยคำว่า “ภัทเทกรัตต” (ภัทเทกะ-รัตตะ) แปลว่า “ผู้มีราตรีเดียวอันเจริญ” หรือ “ผู้ที่ใช้ชีวิตอย่างมีคุณค่าในวันหนึ่งคืนหนึ่ง” พระสูตรนี้ปรากฏในพระไตรปิฎกพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๔ พระสุตตันตปิฎกเล่มที่ ๖ มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์

ภัทเทกรัตะ เกิดจากการรวมกันของคำว่า
ภัทร-, ภัทระ, ภัทเท ดี, เจริญ, ประเสริฐ, งาม, น่ารัก, เป็นมงคล.
เอกรัตตะ คืนเดียว, เวลาเดียว.
ภัทเทกรัตตะ จึงหมายถึง หนึ่งราตรีที่ประเสริฐ หรือ ผู้มีราตรีเดียวอันเจริญ

พระพุทธเจ้าทรงแสดงพระสูตรนี้ที่พระวิหารเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสอนให้ภิกษุและพุทธศาสนิกชนละความกังวลเกี่ยวกับอดีตและอนาคต แต่ให้มีสติอยู่กับปัจจุบัน ซึ่งเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตอย่างมีความสุขและปัญญา

ใจความสำคัญของภัทเทกรัตตสูตร

การไม่ยึดติดกับอดีต
ไม่พะวงถึงอนาคต และมีสติในปัจจุบัน

“บุคคลไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงแล้ว ไม่ควรมุ่งหวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง
สิ่งใดล่วงไปแล้ว สิ่งนั้นก็เป็นอันละไปแล้ว และสิ่งที่ยังไม่มาถึง ก็เป็นอันยังไม่ถึง
ก็บุคคลใดเห็นแจ้งธรรมปัจจุบันไม่ง่อนแง่น ไม่คลอนแคลนในธรรมนั้นๆ ได้
บุคคลนั้นพึงเจริญธรรมนั้นเนืองๆ ให้ปรุโปร่งเถิด
พึงทำความเพียรเสียในวันนี้แหละ ใครเล่าจะรู้ความตายในวันพรุ่ง
เพราะว่าความผัดเพี้ยนกับมัจจุราชผู้มีเสนาใหญ่นั้น ย่อมไม่มีแก่เราทั้งหลาย
พระมุนีผู้สงบย่อมเรียกบุคคลผู้มีปรกติอยู่อย่างนี้
มีความเพียร ไม่เกียจคร้านทั้งกลางวันและกลางคืน นั้นแลว่าผู้มีราตรีหนึ่งเจริญ ฯ “

พระพุทธเจ้าได้สอนให้เราตระหนักว่าชีวิตมีเพียงปัจจุบันเท่านั้นที่เราสามารถควบคุมและดำเนินไปได้อย่างมีสติ การคิดถึงอดีตด้วยความเสียใจหรือกังวลถึงอนาคตที่ยังมาไม่ถึงนั้น ล้วนเป็นเหตุให้จิตใจฟุ้งซ่านและเป็นทุกข์ การมีสติอยู่กับปัจจุบันจึงเป็นทางแห่งความสงบและปัญญา

พบพานครั้งเดียว

คุณเคยได้ยิน สุภาษิตญี่ปุ่นที่พูดว่า Ichigo Ichie (一期一会) ที่แปลว่า หนึ่งครั้ง หนึ่งการพบเจอไหม หากคุณยังไม่เคย เราอยากจะชวนให้คุณดูภาพยนตร์เรื่อง Every Day a Good Day หัวใจใบชาความรัก เพราะปรัชญานี้แทรกตัวอยู่ในทุกขณะของพิธีชงชา ความปราณีต การใส่ใจและการสังเกตอยู่กับปัจจุบันขณะ

ความจริงสิ่งนี้คือ วิถีซามูไร เขาจะร่ำชาจอกสำคัญ กับ คนสำคัญในคืนก่อนออกรบ เพราะไม่รู้เลยว่าหากพ้นค่ำคืนนี้ไป จะได้มาดื่มชาด้วยกันอีกไหม อาจจะมีใครบางคน หายไปในสนามรบนี้ ฉะนั้นแล้วจงใช้เวลานี้ ขณะนี้ ให้เสมือนว่าเป็นครั้งสุดท้ายที่จะได้ดื่มชาด้วยกัน…เพราะถึงแม้จะได้กลับมาเจอกันอีกครั้ง คนคนเดิม สถานที่เดิม แต่ย่อมต้องมีบางสิ่งที่เปลี่ยนไป กาลเวลา หรือ แม้กระทั่งความรู้สึกนึกคิดในใจของคนตรงหน้า ย่อมไม่คงเดิม

บทส่งท้าย : ขอจงอยู่กับฉันในเวลานี้

อย่าพึ่งมั่วกังวลถึงพรุ่งนี้เช้า มั่วเศร้าใจเรื่องของเมื่อวานที่ผ่านมา สิ่งนั้นจะกั้นขวาง ให้คุณพลาดความงดงามของเวลานี้ เพราะเวลานี้ขณะนี้ มีแค่ครั้งเดียว ผ่านแล้วผ่านเลยไปไม่หวนกลับมา

หากวันใดที่ความกังวลใจแวะมาเยี่ยมเยือนคุณ ลองพักสักครู่ อยู่กับลมหายใจในปัจจุบัน หรือ จะภาวนาเบาๆกับภัทเทกรัตตคาถานี้
แล้วหากพบเจอการเปลี่ยนแปลงที่สวยงาม แวะมาแบ่งปัน เราสู่กันฟังในชานชาลาแห่งนี้ได้เสมอเลยนะ